قهوه V60 با ریختن آرام آب داغ روی قهوه آسیاب شده داخل فیلتر کاغذی تهیه میشود و بافتی سبک و طعمی شفاف دارد. در این مقاله، وسایل لازم و طرز تهیه قهوه با V60 را قدم به قدم توضیح میدهیم و به انتخاب قهوه مناسب، رفع ترشی و تلخی و تفاوت V60 با کمکس و فرنچ پرس میپردازیم.
قهوه V60 چیست؟
V60 یک ابزار دم آوری دستی به روش چکهای یا پور اور (Pour Over) است. قهوه آسیاب شده داخل فیلتر کاغذی قرار میگیرد و آب داغ بهآرامی روی آن ریخته میشود؛ آب هنگام عبور از بستر قهوه، ترکیبات محلول را استخراج میکند و نوشیدنی از سوراخ زیر قیف وارد فنجان یا سرور میشود.

بنابراین، V60 نام یک نوع دانه یا ترکیب قهوه نیست، نام ابزاری است که با آن قهوه دم میکنیم. در این روش خبری از پمپ و فشار دستگاه اسپرسوساز نیست و جریان آب بیشتر تحت تاثیر آسیاب، فیلتر و شیوه آبریزی قرار دارد.
تاریخچه V60
هاریو در سال ۱۹۲۱ با تولید شیشهآلات آزمایشگاهی در ژاپن فعالیت خود را آغاز کرد. این شرکت در سال ۱۹۴۸ تولید سایفون خانگی قهوه را شروع کرد و در سال ۲۰۰۵ دریپر V60 را به بازار عرضه کرد. بنابراین، سابقه شرکت هاریو از خود ابزار V60 بسیار طولانیتر است.
وسایل لازم برای دم آوری قهوه با وی سیکستی
وسایلی که برای دم کردن قهوه با دم افزار v60 نیاز دارید، عبارتاند از:
- دریپر V60؛ ترجیحا سایز ۰۲ برای این دستور
- فیلتر کاغذی مخروطی متناسب با ابزار
- ۲۰ گرم قهوه با آسیاب متوسطریز
- کتری؛ ترجیحا گردن غازی (Swan neck)
- ترازوی دیجیتال و تایمر
- فنجان یا سرور
تنظیمات اولیه پیشنهادی:
| متغیر | مقدار پیشنهادی |
|---|---|
| قهوه | ۲۰ گرم |
| مجموع آب | ۳۲۰ گرم |
| نسبت قهوه به آب | ۱:۱۶ |
| دمای شروع | حدود ۹۳ درجه سانتیگراد |
| آسیاب | متوسطریز |
| آب بلومینگ | ۵۰ گرم، از مجموع ۳۲۰ گرم |
| زمان کل هدف | حدود ۲:۳۰ تا ۳:۳۰ دقیقه |
طرز تهیه قهوه با V60
برای دم کردن قهوه با V60، مراحل آمادهسازی فیلتر، افزودن قهوه و آب ریزی را قدمبهقدم دنبال کنید.
۱. فیلتر را قرار دهید و با آب داغ بشویید
لبه دوخته شده فیلتر را تا بزنید، آن را داخل قهوه ساز V60 بگذارید و ابزار را روی فنجان یا سرور قرار دهید. مقداری آب داغ روی کاغذ بریزید تا خیس شود و ظروف گرم شوند؛ سپس آب شستوشو را کاملاً دور بریزید. این مرحله در راهنمای رسمی هاریو نیز آمده است.

۲. قهوه را اضافه کنید و ترازو را صفر کنید
۲۰ گرم قهوه داخل فیلتر بریزید و با تکان آرام ابزار، سطح آن را تقریباً صاف کنید. مجموعه دریپر و ظرف را روی ترازو بگذارید و عدد ترازو را صفر کنید. برای اندازهگیری قهوه، وزن را معیار قرار دهید؛ قاشق پر اندازه ثابتی ندارد.

۳. بلومینگ (Blooming) را انجام دهید
تایمر را روشن کنید و ۵۰ گرم آب روی قهوه بریزید، بهگونهای که تمام بستر خیس شود. تا حدود ثانیه ۴۰ از شروع دمآوری صبر کنید. اگر بخشی خشک مانده است، یک چرخش بسیار ملایم به ابزار بدهید. در این مرحله ممکن است حبابهایی روی قهوه ببینید که با خروج گاز همراهاند. هدف عملی شما، خیس شدن یکنواخت قهوه پیش از ادامه آبریزی است.

۴. آب را در چند مرحله اضافه کنید
از حدود ثانیه ۴۰، آبریزی را با جریان باریک و حرکت دورانی ادامه دهید. جدول زیر، وزن تجمعی آب روی ترازو را نشان میدهد:
| مرحله | کار شما | عدد نهایی ترازو |
|---|---|---|
| بلومینگ | ۵۰ گرم آب اضافه کنید | ۵۰ گرم |
| آبریزی دوم | ۱۱۰ گرم دیگر اضافه کنید | ۱۶۰ گرم |
| آبریزی سوم | ۸۰ گرم دیگر اضافه کنید | ۲۴۰ گرم |
| آبریزی چهارم | ۸۰ گرم باقیمانده را اضافه کنید | ۳۲۰ گرم |
بین مراحل اجازه دهید سطح آب کمی پایین بیاید و پیش از پرشدن قیف، آبریزی را متوقف کنید. پس از بلومینگ، ترازو را دوباره صفر نکنید.
۵. اجازه دهید قهوه از فیلتر عبور کند
پس از رسیدن ترازو به ۳۲۰ گرم، آب بیشتری اضافه نکنید. اجازه دهید آب از بستر عبور کند و با تمامشدن جریان اصلی، دریپر را بردارید. قهوه را در سرور کمی هم بزنید یا فنجان را آرام بچرخانید و پس از اندکی خنکشدن بچشید. زمان کل را از اولین آبریزی حساب کنید؛ بازه پیشنهادی این دستور حدود ۲:۳۰ تا ۳:۳۰ دقیقه است، اما طعم از رسیدن دقیق به یک عدد مهمتر است.

آب را در V60 چگونه بریزیم؟
آب را با جریان آرام و کنترل شده روی بستر قهوه بریزید و از آبریزی مستقیم و مداوم روی کاغذ خالی خودداری کنید. هدف این است که قهوه یکنواخت خیس شود و جریان آب، بستر را بیش از حد به هم نزند.

لازم نیست حتما خلاف عقربه ساعت آب بریزید. در دستور هاریو حرکت دورانی پیشنهاد شده است؛ جهت چرخش را میتوانید بر اساس راحتی دست انتخاب کنید. همچنین کتری را خیلی بالا نبرید و جریان آب را ناگهان زیاد نکنید. تلاطم زیاد ممکن است ذرات ریز را بهسمت فیلتر جابهجا کند و احتمال گرفتگی را افزایش دهد.
قهوه V60 چه طعمی دارد؟
قهوه V60 اغلب فنجانی شفاف، کمرسوب و با عطر قابلتشخیص ایجاد میکند. منظور از شفافیت طعم این است که بتوانید ویژگیهایی مثل شیرینی، ترشی میوهای یا طعم شکلاتی قهوه را راحتتر از یکدیگر تشخیص دهید؛ البته نتیجه نهایی به دانه و کیفیت دمآوری بستگی دارد.
سبک بودن بافت نوشیدنی هم نباید با رقیق یا بیطعمبودن اشتباه گرفته شود. یک V60 خوب میتواند عطر و طعم مشخصی داشته باشد، بدون اینکه بافت غلیظ اسپرسو را ایجاد کند. باراتزا نیز در راهنمای خود، شفافیت، شیرینی و تعادل را از ویژگیهای نتیجه مطلوب این روش معرفی میکند.
بیشتر بخوانید: قهوه نیترو
چه قهوه ای برای دم افزار V60 مناسب است؟
برای شروع، خرید قهوه مدیوم رست گزینه مناسبی است؛ کافی است توضیحات طعمی روی بسته را بخوانید و قهوهای متناسب با ذائقه خود انتخاب کنید. اگر طعمهای میوهای و گلی را دوست دارید، این ویژگیها را روی بسته جستوجو کنید؛ اگر قهوه ای با طعم آشناتر میخواهید، سراغ توصیفهایی مانند شکلات، مغزها یا کارامل بروید. همچنین قهوه های تک خاستگاه فرصت خوبی برای شناخت ویژگیهای یک خاستگاه فراهم میکنند، اما استفاده از آنها الزامی نیست. برای انتخاب بهتر، این اطلاعات را بررسی کنید:
- درجه رست: برای شروع، رست متوسط انتخاب قابلدسترستری است؛ سپس میتوانید رستهای روشنتر را امتحان کنید.
- توضیحات طعمی: قهوهای بخرید که طعمهای توصیفشده آن با سلیقه شما هماهنگ باشد.
- تاریخ رست: تازگی و شرایط نگهداری را در کنار یکدیگر بررسی کنید.
- درجه آسیاب: اگر آسیاب ندارید، هنگام سفارش مشخص کنید قهوه را برای V60 میخواهید.
استفاده از رست تیره هم ممکن است، اما بهتر است دستور دم آوری متناسب با آن تغییر کند. برای نمونه، رستری THE WORD COFFEE برای قهوه های روشن و متوسط تا تیره، دستورهای جداگانهای با تنظیمات متفاوت منتشر کرده است.

نسبت قهوه به آب در V60 چقدر است؟
نسبت ۱:۱۶ نقطه شروع مناسبی برای V60 است؛ یعنی بهازای هر گرم قهوه، ۱۶ گرم آب استفاده کنید. برای مثال، ۲۰ گرم قهوه به ۳۲۰ گرم آب نیاز دارد. این نسبت قابلتغییر است و نسخه ثابتی برای همه قهوهها نیست؛ دستورهای حرفهای نیز نسبتهای مختلفی دارند. جدول زیر مقدار آب لازم را با نسبت ۱:۱۶ نشان میدهد:
| مقدار قهوه | مجموع آب دمآوری |
|---|---|
| ۱۵ گرم | ۲۴۰ گرم |
| ۲۰ گرم | ۳۲۰ گرم |
| ۲۵ گرم | ۴۰۰ گرم |
| ۳۰ گرم | ۴۸۰ گرم |
این اعداد، آب ورودی هستند. مقدار نوشیدنی نهایی کمتر خواهد بود، زیرا بخشی از آب در قهوه و فیلتر باقی میماند. آب شستوشوی فیلتر هم در این محاسبه حساب نمیشود. برای مقایسه طعم، میتوانید با ۲۰ گرم قهوه، یکبار ۳۰۰ گرم آب و بار دیگر ۳۴۰ گرم آب استفاده کنید. هنگام این مقایسه، سایر تنظیمات را ثابت نگه دارید تا اثر تغییر نسبت مشخصتر شود.
درجه آسیاب قهوه وی سیکستی چقدر باشد؟
برای دستور ابتدایی این مقاله، آسیاب متوسط ریز را امتحان کنید؛ بافتی تقریبا شبیه شکر دانهریز که از آسیاب اسپرسو درشتتر باشد. این توصیف فقط راهنمای شروع است و جای تنظیم بر اساس نتیجه فنجان را نمیگیرد.
عدد مناسب روی همه آسیابها یکسان نیست. بهتر است تنظیم آسیاب خود را یادداشت کنید و سپس با توجه به دو نشانه آن را تغییر دهید:
- اگر آب خیلی سریع عبور میکند و قهوه ترش و کمجان است، کمی ریزتر آسیاب کنید.
- اگر عبور آب بسیار کند است و فنجان تلخ یا دهانخشککن میشود، کمی درشتتر آسیاب کنید.
هاریو نیز در راهنمای تنظیم آسیاب توصیه میکند هر بار فقط یک متغیر را تغییر دهید تا بتوانید تاثیر آن را تشخیص دهید.
بیشتر بخوانید: بهترین قهوه برای کافه
دمای آب مناسب برای قهوه V60 چقدر است؟
برای شروع، آب ۹۲ تا ۹۶ درجه سانتیگراد مناسب است؛ این همان بازهای است که در راهنمای دمآوری هاریو پیشنهاد شده است. آب بدون بوی نامطبوع و ترجیحا فیلترشده استفاده کنید تا طعم خود آب بر قهوه غالب نشود. این بازه یک محدودیت همیشگی نیست. برای مثال، دستور جیمز هافمن در وبسایت هاریو با آب ۹۷ درجه اجرا میشود؛ بنابراین نمیتوان گفت آب داغتر از ۹۶ درجه همیشه قهوه را تلخ میکند.
اگر از رست تیره استفاده میکنید و فنجان تلخ و خشن است، کاهش دما یکی از تغییرهایی است که میتوانید امتحان کنید. در مقابل، برای بعضی رستهای روشن، دمای بالاتر به استخراج بهتر کمک میکند. رستری THE WORD COFFEE نیز دما را متناسب با رست و نتیجه طعمی تنظیم میکند.
اگر دماسنج ندارید، مدت انتظار پس از جوشیدن را در هر بار دمآوری ثابت نگه دارید؛ بااینحال، «۳۰ ثانیه صبرکردن» دمای مشخصی را تضمین نمیکند، چون جنس کتری، مقدار آب و دمای محیط متفاوت است.
چرا قهوه V60 ترش، تلخ یا رقیق میشود؟
برای رفع مشکل V60، طعم و سرعت عبور آب را با هم بررسی کنید. یک نشانه بهتنهایی علت قطعی را مشخص نمیکند؛ برای مثال، ترشی خوشایند میوهای با ترشی تیز و نامتعادل تفاوت دارد.
| مشکل | علتهای احتمالی | اولین تغییر پیشنهادی |
|---|---|---|
| ترشی تیز همراه با عبور سریع آب | آسیاب درشت یا استخراج ناکافی | آسیاب را کمی ریزتر کنید. |
| تلخی و خشکی دهان همراه با عبور کند آب | آسیاب ریز یا گرفتگی فیلتر | آسیاب را کمی درشتتر کنید. |
| رقیقبودن بدون ترشی آزاردهنده | آب زیاد نسبت به قهوه | با قهوه ثابت، آب را کمی کاهش دهید. |
| توقف یا کندی شدید خروج آب | ذرات ریز زیاد، تلاطم یا فیلتر نامناسب | ابتدا آرامتر آب بریزید و همزدن اضافی را حذف کنید. |
| طعم نامتعادل با وجود زمان معمول | خیسشدن نابرابر یا تنظیم نامناسب دستور | بلوم و یکنواختی آبریزی را بررسی کنید. |
تنظیم آسیاب برای اصلاح فنجان ترش یا تلخ، در راهنمای هاریو پیشنهاد شده است. بااینحال، اگر درشتترکردن آسیاب مشکل عبور کند آب را حل نکرد، نوع فیلتر و شدت آبریزی را هم بررسی کنید.
برای پیداکردن تنظیم مناسب، وزن قهوه و آب را ثابت نگه دارید و فقط یک عامل را تغییر دهید. یادداشت کوتاهی از آسیاب، زمان و طعم هر بار دمآوری، انتخاب بعدی را سادهتر میکند.
بیشتر بخوانید: بهترین قهوه روبوستا برای کدام کشور است؟
تفاوت V60 با کمکس و فرنچ پرس
V60 و کمکس هر دو قهوه را با عبور آب از بستر و فیلتر تهیه میکنند؛ در فرنچپرس، قهوه مدتی داخل آب میماند و سپس با فیلتر پیستونی جدا میشود. تفاوت فیلتر و شیوه تماس آب با قهوه، بر بافت نوشیدنی و روش کار اثر میگذارد.
| ویژگی | V60 | کمکس | فرنچ پرس معمولی |
|---|---|---|---|
| روش دمآوری | عبور آب از بستر قهوه | عبور آب از بستر قهوه | غوطهوری قهوه در آب |
| فیلتر رایج | کاغذی مخروطی | کاغذی ضخیم | توری فلزی |
| بافت معمول نوشیدنی | شفاف و کمرسوب | شفاف و کمرسوب | پُربافتتر، با احتمال رسوب بیشتر |
| مهارت اصلی | کنترل آسیاب و آبریزی | کنترل آسیاب، آبریزی و قرارگیری فیلتر | تنظیم نسبت و زمان غوطهوری |
| مناسب برای | علاقهمندان به تنظیم جزئیات دمآوری | علاقهمندان به قهوه فیلتری و سرو در ظرف مشترک | کسانی که آبریزی مرحلهای نمیخواهند |
طراحی دم افزار V60 چه تاثیری بر دم آوری دارد؟
سه ویژگی اصلی دم افزار V60، بدنه مخروطی، شیارهای داخلی و سوراخ بزرگ کف آن هستند. مخروط، آب را بهسمت مرکز بستر هدایت میکند؛ شیارها میان فیلتر و بدنه مسیر هوا ایجاد میکنند و سوراخ بزرگ، خروج آب را کمتر از دریپرهای دارای سوراخهای کوچک محدود میکند.
نقش شیارها صرفا چرخاندن آب نیست؛ فاصلهای که میان کاغذ و بدنه ایجاد میکنند، بخشی از طراحی جریان آب و هوا است.
خلاصه مقاله آموزش قهوه دمی v60
V60 برای کسانی مناسب است که میخواهند با تغییر چند متغیر، طعم قهوه را بهتر بشناسند. برای شروع، یک قهوه متناسب با ذائقه خود انتخاب کنید، وزن قهوه و آب را ثابت نگه دارید و با دستور ساده پیش بروید. پس از چشیدن فنجان، هر بار فقط آسیاب، نسبت یا دما را تغییر دهید؛ همین روند به شما کمک میکند به دم آوری دلخواه و تکرارپذیر برسید.
منبع:
سوالات متداول
آیا برای V60 حتما به کتری گردن غازی نیاز داریم؟
خیر؛ با کتری معمولی هم میتوانید قهوه تهیه کنید. کتری گردن غازی کنترل جریان و محل ریختن آب را راحتتر میکند. اگر کتری معمولی دارید، آب را آرام و در حجمهای کوچکتر اضافه کنید.
آیا میتوان با قهوه فوری V60 درست کرد؟
قهوه فوری برای حلشدن مستقیم در آب ساخته شده است و به عبور از بستر قهوه نیاز ندارد. برای دمآوری با قهوه ساز V60 از قهوه آسیابشده استفاده کنید.
آیا میتوان بدون ترازو قهوه V60 تهیه کرد؟
بله، اما تکرار نتیجه سختتر میشود. مقدار قهوه در یک قاشق با اندازه ذرات و میزان پُربودن آن تغییر میکند؛ برای تنظیم دقیق نسبت، ترازو انتخاب مناسبتری است.

